Werknemer op vakantie: dit zijn de veilige en onveilige landen

Door de coronapandemie staan veel meer landen dan voorheen op de lijst met onveilige reisbestemmingen. Wat als een werknemer op vakantie wil naar een land waar het coronavirus nog niet is beteugeld? Dit zijn de rechten en de plichten van de werkgever.

Nederland geeft voor de landen om ons heen steeds een reisadvies af. Ook toen de coronacrisis nog niet speelde, kregen sommige landen een negatief reisadvies. Als een werknemer tegen het reisadvies naar zo’n gebied afreisde, kon de werkgever daar niets tegen doen. Dat is door het uitbreken van de coronacrisis niet veranderd. De werkgever kan een werknemer niet verbieden om in zijn eigen tijd naar een gebied af te reizen waar een negatief reisadvies voor geldt. Maar als de werknemer vervolgens ziek wordt, is er niet altijd een loondoorbetalingsverplichting.

Werknemer reist naar geel gebied
Vanaf 15 juni mogen Nederlanders weer afreizen naar een aantal landen binnen de EU. Een aantal daarvan zijn populaire vakantiebestemmingen, zoals Italië, Frankrijk en Duitsland.

Dit zijn de zogenoemde gele gebieden. Hoewel de overheid stelt dat de werknemer bij voorkeur dus in Nederland blijft, gelden er min of meer dezelfde besmettingsrisico’s als in Nederland. Ook de lokale regels voor het houden van voldoende afstand, handhygiëne en het dragen van mondkapjes zijn vergelijkbaar. Dat betekent dus dat de werknemer nog steeds goed moet opletten als hij in het land op vakantie is. Hij of zij kan er nog steeds het coronavirus oplopen. Ook kan de werknemer de toegang worden geweigerd als hij coronaverschijnselen vertoont.

De gehele lijst vanaf 15 juni:

  • België
  • Duitsland
  • Frankrijk
  • Luxemburg
  • Italië
  • Kroatië
  • Portugal
  • Tsjechië
  • Zwitserland
  • Liechtenstein
  • Polen
  • Bulgarije
  • Estland
  • Ijsland
  • Letland
  • Litouwen
  • Mogelijk worden Bonaire, Sint Eustatius, Saba, Curaçao, Aruba en St. Maarten hier ook aan toegevoegd.

Als de werknemer ziek wordt in geel gebied
Als de werknemer ziek wordt tijdens een verblijf in een geel gebied, meldt hij zich ziek. Vanaf de ziekmelding is de werknemer niet meer op vakantieverlof maar met ziekteverlof. Ook als hij op dat moment nog in het buitenland is. Als werkgever stel je wel de gebruikelijke vragen:

  • het telefoonnummer en (verpleeg)adres;
  • de vermoedelijke duur van het verzuim;
  • de lopende afspraken en werkzaamheden;
  • of de werknemer onder een van de vangnetbepalingen van de Ziektewet valt (maar niet onder welke vangnetbepaling);
  • of de ziekte verband houdt met een arbeidsongeval;
  • of er sprake is van een verkeersongeval waarbij een eventueel aansprakelijke derde betrokken is, in verband met het verhalen van loonkosten op deze derde (regresmogelijkheid).

De werkgever heeft ook de normale loondoorbetalingsverplichting bij ziekte.

Werknemer reist naar oranje gebied
Een aantal populaire vakantielanden staan (nog) niet op de gele lijst. Landen zoals Griekenland, Spanje en Turkije houden ook de komende tijd nog een oranje reisadvies. Een oranje advies houdt in dat het land zelf aangeeft dat Nederlandse toeristen (nog) niet welkom zijn, of dat de Nederlandse overheid aangeeft dat het risico op een besmetting met het coronavirus in dat land nog groter is dan in Nederland. Daarom worden vakantiereizen naar oranje landen afgeraden.

Argumenten tegen reis naar oranje land
Gaat de werknemer toch naar een oranje land? Maak dan duidelijk dat je dat als werkgever niet wilt en leg uit waarom. Je kunt hier meerdere redenen voor aanvoeren.

Als eerste is er het quarantaineadvies van twee weken dat wordt geadviseerd aan mensen die terugkeren uit een oranje land of gebied. Als werkgever is het verstandig om de werknemer in deze twee weken te verbieden naar de werkplek te komen. De werkgever heeft immers verplichtingen aan de overige werknemers om ze een veilige werkomgeving te bieden. Als dat betekent dat de werknemer in die periode helemaal niet kan werken, is dat een risico dat voor zijn eigen rekening komt. Hij heeft er immers zelf voor gekozen om naar het gebied af te reizen, tegen de instructies van de werkgever in.

De tweede reden is dat als de werknemer inderdaad besmet raakt met het coronavirus, hij of zij dat risico bewust heeft genomen. Dat betekent ook dat de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever mogelijk vervalt. Afreizen naar een oranje gebied kan dus flinke consequenties hebben voor het loon van de werknemer. Als de werknemer doorgeeft af te willen of moeten reizen naar een oranje gebied doet u er als werkgever dus verstandig aan om duidelijk te maken dat deze reis volledig voor het risico van de werknemer is.

De werknemer reist naar een rood gebied
Gebieden waar een rood reisadvies voor geldt zijn op dit moment grotendeel afgesloten voor reizigers. Dat betekent dat de grenzen zijn afgesloten en er in principe niemand in of uit kan. Als een land of gebied rood is, wordt afreizen ernstig afgeraden omdat er ‘levensbedreigende situaties kunnen ontstaan’. Landen of gebieden kunnen een rood reisadvies krijgen vanwege corona, maar ook om andere redenen zoals oorlog of ander gevaar. Reizen naar een dergelijk gebied zijn erg moeilijk, zo niet onmogelijk. Als een werknemer aangeeft af te willen reizen naar een rood gebied, gelden dezelfde werkgeversadviezen als voor reizen naar een oranje gebied.

Verplicht afreizen door werkgever
Er zijn beroepen waarvoor het noodzakelijk is om af te reizen naar een bepaald gebied waar op dit moment (nog) een gele of oranje code voor geldt. Vanwege de (mogelijke) gezondheidsrisico’s voor de werknemer, kan de werkgever zijn werknemer niet verplichten de reis te maken. Je mag ook niet informeren naar de redenen. Wel is het toegestaan om de werknemer naar de bedrijfsarts te sturen voor advies. De werknemer kan hier ook zelf om vragen.

Bron: PW, 18 juni 2020