Het bedrijfsleven kan jaarlijks miljarden euro’s besparen door werknemers die lijden aan een depressie, astma, reuma en andere chronische ziektes, beter te begeleiden.
Chronische ziektes kosten het Nederlandse bedrijfsleven jaarlijks € 9 mrd tot € 13 mrd, vooral doordat zieke werknemers een lagere arbeidsproductiviteit hebben. Volgens een nieuwe studie van het adviesbureau Booz & Co en de Duitse Bertelsmann Stiftung kan betere begeleiding van zieke werknemers bij het slikken van medicijnen en het volgen van therapie voor een enorme besparing zorgen: € 2 mrd tot € 4 mrd per jaar.
Gemiddeld volgt twintig tot dertig procent van de patiënten de aanwijzingen van zijn arts niet goed op, of alleen gedeeltelijk. ‘Patiënten snappen niet altijd wat een arts bedoelt en durven niet door te vragen’, zegt Ab Klink, voormalige minister van Volksgezondheid en medeopsteller van het rapport van Booz & Co. ‘Of patiënten zijn niet genoeg gemotiveerd, omdat de opbrengsten van hun inspanningen niet meteen zichtbaar zijn. Mensen denken bijvoorbeeld: ik ga morgen wel diëten of bewegen.’
Het gevolg van het gebrek aan therapietrouw is dat de gezondheid van de patiënt niet verbetert of zelfs verder verslechtert. En daarmee gaan ook de kosten voor het bedrijfsleven omhoog, evenals de kosten van de gezondheidszorg.
Het bevorderen van therapietrouw is notoir ingewikkeld, zegt Klink, maar het is niet onmogelijk. ‘Op individueel niveau is bewezen dat het kan. Maar deze kwestie op grote schaal aanpakken, dat is tot nog toe nergens gelukt.’
Probleem is volgens de oud-minister dat artsen en andere behandelaars niet of nauwelijks worden beloond voor het bevorderen van therapietrouw. Vaker nabellen en meer tussentijdse gesprekken levert ze financieel niet of nauwelijks iets op. Klink: ‘Een apotheker kan iemand even apart nemen om uit te leggen hoe een medicijn werkt en hoe de patiënt het moet gebruiken. Of hij geeft alleen het doosje af. Voor beide krijgt de apotheker hetzelfde betaald. Kwaliteit zou meer moeten lonen.’
Een ander probleem is dat de kosten van een behandeling aanvankelijk oplopen bij meer aandacht voor therapietrouw, terwijl artsen vaak binnen een bepaald budget moeten werken. Dat op de langere termijn een besparing mogelijk is, telt voor de budgetterende arts niet. De schrijvers van het rapport pleiten er dan ook voor behandelaars wel financieel te belonen als ze de therapietrouw bij het patiënten verhogen.
Ook het bedrijfsleven zou bij het oplossen van het vraagstuk moeten worden betrokken, stellen de onderzoekers. Bedrijven hebben financieel het meeste baat bij gezonde werknemers, maar ze investeren nu amper in het vergroten van de therapietrouw. Klink oppert bijvoorbeeld de mogelijkheid om de collectiviteitskorting bij de zorgverzekering afhankelijk te maken van therapietrouw. ‘Dat motiveert de patiënt, want die wint financieel, en de werkgever en de zorgverzekeraar hebben lagere kosten.’
Chronische ziektes werknemers kosten het bedrijfsleven in Nederland jaarlijks zeker € 9 mrd
Bron: Het Financieele Dagblad 2 augustus 2012.